(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 063

॥ శ్రీః ॥
5.63. అధ్యాయః 063
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనేన భీష్మాభిమతపాండవజయపక్షప్రతిక్షేపః ॥ 1 ॥
తథా భీష్మాదినైరపేక్ష్యేణ కర్ణాదుశ్శాసనసంగతేన ఆత్మనైవ పాణ్·డవనిధనప్రతిజ్ఞా ॥ 2 ॥
విదురేణ దమప్రశంసనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

దుర్యోధన ఉవాచ। 5-63-0x(3585)(34177)
సదృశానాం మనుష్యేషు సర్వేషాం తుల్యజన్మనాం।
కథమేకాంతతస్తేషాం పార్థానాం మన్యసే జయం ॥ 5-63-1(34178)
వయం చ తేఽపి తుల్యా వై వీర్యేణ చ పరాక్రమైః ।
సమేన వయసా చైవ ప్రాతిభేన శ్రుతేన చ ॥ 5-63-2(34179)
అస్త్రేణ యోధయుగ్యా చ శీఘ్రత్వే కౌశలే తథా।
సర్వే స్మ సమజాతీయాః సర్వే మానుషయోనయః ॥ 5-63-3(34180)
పితామహ విజానీషే పార్థేషు విజయం కథం।
నాహం భవతి న ద్రోణే న కృపే న చ బాహ్లికే ॥ 5-63-4(34181)
అన్యేషు చ నరేంద్రేషు పరాక్రంయ సమారభే।
అహం వైకర్తనః కర్ణో భ్రాతా దుఃశాసనశ్చ మే ॥ 5-63-5(34182)
పాండవాన్సమరే పంచ హనిష్యామః శితైః శరైః ।
తతో రాజన్మహాయజ్ఞైర్వివిధైర్భూరిదక్షిణైః ॥ 5-63-6(34183)
బ్రాహ్మణాంస్తర్పయిష్యామి గోభిరశ్వైర్ధనేన చ ।
యదా పరికరిష్యంతి ఐణేయానివ తంతునా ।
అతరిత్రానివ జలే బాహుభిర్మామకా రణే ॥ 5-63-7(34184)
పశ్యంతస్తే పరాంస్తత్ర రథనాగసమాకులాన్।
తదా దర్పం విమోక్ష్యంతి పాండవాః స చ కేశవః ॥ 5-63-8(34185)
`సుఖాన్యవాప్య సహితాః కృత్వా కర్మ సుదుస్తరం।
విస్రబ్ధాస్తు భవిష్యామః ప్రాప్తే కాలే గతజ్వరాః ॥ 5-63-9(34186)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-63-10x(3586)
అథాబ్రవీన్మహారాజో ధృతరాష్ట్రః సుదుర్మనాః ।
విదురం విదుషాం శ్రేష్ఠం సర్వపార్థివసంనిధౌ ॥ 5-63-10(34187)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 5-63-11x(3587)
మోహితో మృత్యుపాశేన కాలస్య వశమాగతః।
తాత కర్ణేన సహితః పుత్రో దుర్యోధనో మమ ॥' 5-63-11(34188)
విదుర ఉవాచ। 5-63-12x(3588)
ఇహ నిఃశ్రేయసం ప్రాహుర్వృద్ధా నిశ్చితదర్శినః ।
బ్రాహ్మణస్య విశేషేణ దమో ధర్మః సనాతనః ॥ 5-63-12(34189)
తస్య దానం క్షమా సిద్ధిర్యథావదుపపద్యతే ।
దమో దానం తపో జ్ఞానమధీతం చానువర్తతే ॥ 5-63-13(34190)
దమస్తేజో వర్ధయతి పవిత్రం దమ ఉత్తమం ।
విపాప్మా వృద్ధతేజాస్తు పురుషో విందతే మహత్ ॥ 5-63-14(34191)
క్రవ్యాద్భ్య ఇవ భూతానామదాంతేభ్యః సదా భయం ।
యేషాం చ ప్రతిషేధార్థం క్షత్రం సృష్టం స్వయంభువా ॥ 5-63-15(34192)
ఆశ్రమేషు చతుర్ష్వాహుర్దమమేవోత్తమం వ్రతం।
తస్య లింగం ప్రవక్ష్యామి యేషాం సముదయో దమః ॥ 5-63-16(34193)
క్షమా ధృతిరహింసా చ సమతా సత్యమార్జవం ।
ఇంద్రియాభిజయో ధైర్యం మార్దవం హ్రీరచాపలం ॥ 5-63-17(34194)
అకార్పణ్యమసంరంభః సంతోషం శ్రద్దధానతా ।
ఏతాని యస్య రాజేంద్ర స దాంతః పురుషః స్మృతః ॥ 5-63-18(34195)
కామో లోభశ్చ దర్పశ్చ మన్యుర్నిద్రా వికత్థనం।
మాన ఈర్ష్యాం చ శోకశ్చ నైతద్దాంతో నిషేవతే।
అజిహ్మమశఠం శుద్ధమేతద్దాంతస్య లక్షణం ॥ 5-63-19(34196)
అలోలుపస్తథాఽల్పేప్సుః కామానామవిచింతితా ।
సముద్రకల్పః పరుషః స దాంతః పరికీర్తితః ॥ 5-63-20(34197)
సువృత్తః శీలసంపన్నః ప్రసన్నాత్మాఽత్మవిద్బుధః ।
ప్రాప్యేహ లోకే సంమానం సుగతిం ప్రేత్య గచ్ఛతి ॥ 5-63-21(34198)
అభయం యస్య భూతేభ్యః సర్వేషామభయం యతః।
స వై పరిణతప్రజ్ఞః ప్రఖ్యాతో మనుజోత్తమః ॥ 5-63-22(34199)
సర్వభూతహితో మైత్రస్తస్మాన్నోద్విజతే జనః।
సముద్ర ఇవ గంభీరః ప్రజ్ఞాతృప్తః ప్రశాంయతి ॥ 5-63-23(34200)
కర్మణాఽచరితం పూర్వం సద్భిరాచరితం చ యత్।
తదేవాస్థాయ మోదంతే దాంతాః శమపరాయణాః ॥ 5-63-24(34201)
నైష్కర్ంయం వా సమాస్థాయ జ్ఞానతృప్తో జితేంద్రియః।
కాలాకాంక్షీ చరఁల్లోకే బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ॥ 5-63-25(34202)
శకునీనామివాకాశే పదం నైవోపలభ్యతే।
ఏవం ప్రజ్ఞానతృప్తస్య మునేర్వర్త్మ న దృశ్యతే ॥ 5-63-26(34203)
ఉత్సృజ్యైవ గృహాన్యస్తు మోక్షమేవాభిమన్యతే ।
లోకాస్తేజోమయాస్తస్య కల్పంతే శాశ్వతా దివి ॥ ॥ 5-63-27(34204)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి యానసంధిపర్వణి త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-63-2 ప్రాతిభేన సమయస్ఫూర్త్యా ॥
5-63-3 యోధయుగ్యా శూరసమృద్ధ్యా ॥
5-63-7 తరిత్రా నౌరక్షకాః కర్ణధారాదయః
తద్రహితాన్ తద్వత్ మామకాస్తాన్ రణే బాహుభ్యాం పరిహరిష్యంతి ॥
5-63-16 సముదయః ఉదయహేతు ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.